Maastrichtse benadering

Hieronder een samenvatting van de Maastrichtse aanpak (“Maastrichtse benadering”) van stemmen horen (door Romme, Escher, Corstens etc.). 

• Stemmen horen wordt gezien niet meteen als ziekte, maar als ervaring die betekenis heeft en onderdeel kan zijn van iemands levensgeschiedenis.
• De aanpak richt op accepteren van de stemmen in plaats van ze direct onderdrukken. 
• De stemmen krijgen betekenis: je zoekt naar welke emoties, personen, gebeurtenissen in je leven verband houden met de stemmen (“making sense of voices”). 
• Herstelgericht: de stemmenhoorder is zelf actief in het proces; hij of zij krijgt regie, meewerkt aan het begrijpen en omgaan met stemmen. 

1. Maastrichts stemmen interview

Een gestructureerde vragenlijst/interview dat verschillende thema’s behandelt, waaronder:

• de aard van de stemmen (hoe vaak, in welke situatie, toon, inhoud) 
• wat de stemmen zeggen 
• wat de triggers zijn (wanneer verschijnen ze, welke emoties, situaties) 
• de persoonlijke geschiedenis: wanneer het begon, wat er in de jeugd speelde, opvoeding, ervaringen van misbruik, verwaarlozing etc. 
• invloed op het dagelijks leven, balans in relatie met de stemmen, copingstrategieën etc. 

2. Construct / persoonlijke diagnose

• Na het interview wordt alle verzamelde informatie samengevat (in de woorden van de stemmenhoorder waar mogelijk), en wordt een “construct” opgesteld — dat wil zeggen een soort persoonlijke diagnose / interpretatie van wat de stemmen betekenen voor deze persoon. Hierbij wordt gekeken naar:
• Wie of wat repräsenteren de stemmen (bijv. familieleden, emoties zoals schaamte, angst etc.) 
• Welke emotionele of levensgebeurtenissen liggen eraan ten grondslag; welke problemen of tekorten etc. zijn zichtbaar in de geschiedenis. 

3. Herstelplan en omgaan met stemmen

Op basis van het construct wordt een plan gemaakt om:

• te leren omgaan met de stemmen: manieren om de hinder te verminderen, communicatie, copingstrategieën 
• emotioneel werk te doen: schuld, schaamte, trauma’s, identiteit versterken etc. 
• omgaan met de context zoals opvoeding, relaties, sociale steun, netwerk etc. 

4. Rol van de hulpverlening en omgeving

• Er wordt gestreefd naar samenwerking, met respect, en luisteren naar de stemmenhoorder.
• Gebruik van ervaringsdeskundigen, ondersteuning vanuit lotgenoten. 
• Psycho-educatie: stemmenhoorders en betrokkenen leren over wat stemmen horen is, mogelijke oorzaken, normaliseren etc. 

• Vergroot inzicht voor de stemmenhoorder in wat er speelt — emotioneel, historisch, in relaties. 
• Meer zeggenschap (“eigenaar worden van je ervaringen”) — minder dat stemmen het leven overheersen. 
• Herstel (niet alleen symptoombestrijding): verbetering van kwaliteit van leven ook als stemmen blijven bestaan. 

• De effectiviteit in streng wetenschappelijk onderzoek is nog niet uitgebreid bewezen; kwantitatieve studies zijn beperkt. 
• Soms is het moeilijk stemmenhoorders zover te krijgen dat ze betrokken raken in gesprekken of introspectie (trauma’s etc). 
• Er moet zorgvuldig gewerkt worden: emoties kunnen naar boven komen, dus ondersteuning is nodig.